barış

İHD ve TİHV: Barış bir insan hakkıdır

İHD ve TİHV’in hazırladığı rapora göre, 2015 yılının ilk 11 ayında 173 kişi öldürüldü, 6 bin 744 kişi gözaltına alındı, bin 433 kişi işkence gördü.

İnsan Hakları Derneği (İHD) Genel Merkezi ve Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), 10-17 Aralık İnsan Hakları Haftası dolaysıyla Türkiye’de yaşanan hak ihlallerine ilişkin hazırlanan raporu açıkladı.

İHD Genel Merkez’inde düzenlenen basın toplantısında konuşan İHD Genel Başkanı Öztürk Türkdoğan, bu yıl ağır insan hakları ihlallerinin yaşandığını belirterek Diyarbakır, Suruç ve Ankara katliamları yaşandı. Kürt sorununda barışçıl demokratik çözümün rafa kaldırılması ve yeniden başlayan çatışma ortamında en kolay ihlal edilen, yaşam hakkı ihlali oldu” dedi

İHD ve TİHV’in açıklamasında şunlar belirtildi:

“2015, ülkemizde de ağır insan hakları ihlallerinin yaşandığı bir yıl olmuştur. Ancak bu yıl insan hakları ihlallerinde görülen tüm çeşitliliğe ve yoğunluğa karşın yaşam hakkı ihlalinin dramatik bir biçimde öne çıktığını görüyoruz. Özellikle kısa aralıklarla Diyarbakır, Suruç ve Ankara’da yaşanan bombalı saldırılarda vahşetin artarak ulaştığı boyut aklımızın ve ruhumuzun sınırlarını zorladı.

“7 Haziran seçimleri sonrasında Kürt Sorununun barışçıl ve demokratik yollardan çözümünün rafa kaldırılmasıyla yeniden başlayan savaş ve çatışma ortamında en kolay ihlal edilen yine yaşam hakkı oldu. Özellikle kentlerin, mahallelerin günlerce hukuka aykırı olarak sokağa çıkma yasağı ilan edilip abluka altına alınması sırasında genç, yaşlı, kadın ve çocuk demeden sivillere yönelik yaşam hakkı ihlalleri yaşandı.

“Öte yandan Türkiye’ye sığınmış Suriyelilerin Ege Denizi’ni aşarak Avrupa ülkelerine ulaşma çabaları sırasında yaşam hakkı açısından çok dramatik olaylara tanık olduk. Yine yıl boyunca kadın, trans ve iş cinayetleri tüm hızıyla devam etti.

“Öne çıkan bir başka ihlal ise düşünce, ifade ve basın özgürlüğüne yönelik olmuştur. Bunun son örneğini Cumhuriyet Gazetesi Başyazarı Can Dündar ile Ankara Temsilcisi Erdem Gül’ün tutuklanması oluşturmaktadır.

“Ve elbette bu yıl biz insan hakları savunucularını en çok üzen çok değerli bir insan hakları ve barış savunucusunun; Dostumuz, yoldaşımız ve kurumlarımızın üyesi Tahir Elçi’nin “faili belli” bir cinayete kurban gitmesi oldu.”

Açıklamada, hak ihlalleri şöyle sıralandı:

Yaşam Hakkı

İHD ve TİHV Dokümantasyon Merkezleri’nin verilerine göre 1 Ocak – 5 Aralık 2015 tarihleri arasında:

* Kolluk güçlerinin yargısız infazı, dur ihtarına uyulmadığı gerekçesiyle veya rastgele ateş açması sonucu 173 kişi yaşamını yitirmiş 226 kişi de yaralandı. 135 ölüm ile 191 yaralanma olayı İç Güvenlik Yasası’nın onaylandığı 3 Nisan 2015’ten bu yana yaşandı.

* Canlı bombalar tarafından yapılan intihar saldırıları sonucu, canlı bombalar hariç 5 Haziran 2015 de Diyarbakır’da 5 kişi, 20 Temmuz 2015 de Suruç’ ta 33 kişi, 10 Ekim 2015’te Ankara’da 100 kişi olmak üzere toplam 138 kişi yaşamını yitirdi, her üç olayda en az 929 kişi de yaralandı.

* 4 kişi gözaltında yaşamını yitirdi.

* Faili meçhul cinayet sonucu 19 kişi yaşamını yitirdi.

* Cezaevlerinde çeşitli nedenlerle yaşamını yitiren kişi sayısı en az 28.

* Zorunlu askerlik hizmetini yaparken en az 33 kişi şüpheli biçimde yaşamını yitirdi.

* Mayın ve sahipsiz bomba patlaması sonucu 5 kişi yaşamını yitirdi, 22 kişi ağır yaralandı.

* Çatışmalar nedeniyle 171’i asker, polis, korucu, 195’i militan, 157’si sivil olmak üzere toplam 523 kişi yaşamını yitirmiştir.

* Erkek şiddeti sonucu 23 Kasım 2015’e kadar 282 kadın yaşamını yitirdi.

* Nefret cinayetleri, ırkçı saldırılar ve linçler sonucu 4 kişi yaşamını yitirdi.

* İş kazaları/cinayetleri sonucu 1 Aralık 2015’e kadar 1593 işçi yaşamını yitirdi.

* En az 16 sığınmacı ve mülteci geçiş yollarında yaşamını yitirdi, 160 kişi de yaralandı (işkence ve silahla yaralanma).

İşkence ve kötü muamele

* Türkiye İnsan Hakları Vakfı’na (TİHV) 2015 yılının ilk 11 ayında işkence ve kötü muameleye maruz kaldığı iddiasıyla toplam 560 kişi başvurdu. Başvuranların 347’si aynı yıl içinde işkence ve kötü muamele gördüklerini belirtti.

*  Psikosoyal Dayanışma Ağı Programı kapsamında Ankara Katliamı’ndan etkilenerek başvuranların sayısı da 330.

* İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) verilerine göre ise 2015 yılının ilk 11 ayında 1433 kişi sadece gözaltında ve gözaltı yerleri dışında işkence gördü.

Kürt sorunu

* 2015 yılında çatışmalar nedeniyle 171’i asker, polis, korucu,, 195’i militan, 157’si sivil olmak üzere toplam 523 kişi yaşamını yitirdi, 338’i güvenlik gücü, 145’i militan, 70 sivil olmak üzere toplam 553 kişi de yaralandı.

* 17 belediye başkanı tutuklandı, 9 tutuklu olmak üzere toplam 15 belediye başkanı görevden alındı.

* 2015 yılında korucu sayısı artmaya devam etti.

* 2015 yılında KCK soruşturmalarından, yanı sıra HDP/DBP ve HDK’ye yönelik operasyonlardan toplam 6744 kişi gözaltına alındı, 1285 kişi ise tutuklandı.

Düşünce, ifade ve inanç özgürlüğü

TİHV Dokümantasyon Merkezinin verilerine göre:

* Halen gazeteci, basın-yayın çalışanı ya da gazete sahibi 30 kişi tutuklu.

* 2015 yılında yayın toplatma kararları devam etti, Nokta Dergisi’nin iki yöneticisi tutuklandı.

* Erişime engellenen internet sitesi sayısı 105.958, bu sayı 2014 yılında 40.773, 2013 yılında ise 35.001 idi.

Örgütlenme özgürlüğü

* 2015 yılı içinde 417 si HDP, 11’i AKP 4’ü CHP olmak üzere toplam 432 parti binasına saldırı oldu.

* Sadece 6-8 Eylül 2015 tarihlerinde eş zamanlı, yaygın ve sistematik olarak 100’ü aşkın HDP binasına saldırı oldu.

* Yıl içinde çeşitli gerekçelerle çok sayıda sendikacı gözaltına alındı.

Toplantı ve gösteri özgürlüğü

TİHV Dokümantasyon Merkezinin verilerine göre 2015 yılının ilk 11 ayında;

* Kolluk güçlerinin toplantı ve gösterilere yönelik müdahaleler sonucu 210 kişi yaralandı.

* TİHV Dokümantasyon Merkezinin verilerine göre kolluk güçlerinin toplantı ve gösterilere yönelik müdahalesi sonucu 3377 kişi gözaltına alındı, 201 kişi ise tutuklandı.

* Toplam 256 etkinlik ise yasaklandı.

Cezaevleri

* 28 Şubat 2015 tarihi (Adalet Bakanlığı’nın bilgi verdiği son tarih) itibariyle cezaevlerinde toplam 164.461 tutuklu/hükümlü/hükümözlü kişi bulunmakta. Bu sayı 2014 yılında 154.179 idi.  AK Parti iktidara geldiğinde ise bu sayı 59.429 idi.

* Cezaevlerindeki çocuk tutuklu/hükümlü/hükümözlü kişi sayısı 2.165.

* 2015 yılının ilk 11 ayında cezaevlerinde intihar, işkence ve kötü muamele, kaza, ihmal, hastalık, mahkûmlar arası kavga vb nedenlerle en az 28 kişi yaşamını yitirdi.

* 2015 yılında ağır hastalıkları olan ve tespiti yapılabilen 300’ü ağır olmak üzere 756 mahpus cezaevlerinde tedavi edilmeyi beklemekte.

Ekonomi ve çalışma yaşamı

* 2015 yılının ilk 11 ayında tüm iş alanlarında iş kazaları/cinayetleri sonucu en az 1593 işçi yaşamını yitirdi.

* Türkiye’de çalışma yaşamında yaşanan en önemli sorunlardan birisi de taşeron işçiliği. Haklarını aradıkları ve sendikalaştıkları gerekçesiyle taşeron işçiler sık sık işten atılmakta.

Cinsiyet ve cinsel yönelim ayrımcılığı 

* 2015 yılının ilk 11 ayında erkek şiddeti sonucu 282 kadın yaşamını yitirdi, şiddet maruz kalan 367 kadın yaralı olarak kurtuldu, 132 kadın ise taciz ve tecavüze maruz kaldı.

* 2015 yılın ilk 11 ayında nefret saldırıları sonucu en az 4 trans birey yaşamını yitirmiştir.

Mülteci ve sığınmacılar

* Suriye’deki iç savaştan kaçarak Türkiye’ye sığınanların sayısı 2 milyonu aşmış durumda.

* Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği resmi verilerine göre Türkiye’de 2.072.290 Suriye’den gelen mülteci ikamet etmekte.

* Mültecilerin 259.439’u AFAD tarafından kurulan kamplarda, geri kalan 1.812.851 kişi ise kentlerde ikamet etmekte.

* Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş 18 Eylül 2015 tarihinde yapmış olduğu açıklamada Türkiye’de kayıtlı Suriye’den gelen mültecilerin sayısının 2.225.147 olduğunu belirtti.

* Türkiye’deki kayıt sisteminden kaynaklanan sorunlar nedeni ile binlerce mültecinin de kayıt olmak için sıra beklediği göz önüne alınarak Türkiye’deki sayının yaklaşık 2.500.000 olduğu, okul çağındaki çocukların sayısının yaklaşık 1 milyon olduğu tahmin edilmekte

* Yüzde 15’i insani yardım kuruluşlarından ya da ajanslarından yardım alabiliyorlar.

* 2015 yılında 12 çocuğun kaldıkları çadırlarda ya da barakalarda yanarak hayatını kaybetti.

Bu habere de bakabilirisiniz

musa-anter-odulleri

Musa Anter Gazetecilik Ödülleri sahiplerini buldu

Musa Anter ve Özgür Basın Şehitleri Gazetecilik Ödülleri Cigerxwun Kültür Merkezi’nde düzenlenen törenle sahiplerini buldu.